ته‌‌وبه‌‌ رووخاندن

و

بنياتنانه‌‌وه‌‌ى سه‌‌ر له‌‌نوىيه‌

 

ته‌‌وبه‌ له‌ زمان‌و شه‌‌ريعه‌‌ت‌و نيوه‌‌روكدا

 

ته‌‌وبه‌ له‌ زماندا به‌ ماناى : وازهينانه‌ له‌ گوناه‍ له‌ جوانترين شيوه‌‌كانيدا، كه‌ ره‌‌ساترين شيوه‌‌كانى عوزرخوازييه‌، عوزرخوازييش به‌‌سى شيوه‌‌يه‌:ـ

يا عوزرخوازه‌ كه‌ ده ليت: ئيدى وا ناكه‌م.

يا خود ده ليت: فلان كارم له‌به‌ر فلان شت كردووه.

يان: كردوومه‌ به‌لام كارى خراپم كردو، ئه‌وا ده ستم هه‌لگرت‌و وازم هينا، ئيدى شيوه ى چواره‌مى نييه، كه ئه‌مه‌‌ى دواييان ته‌وبه‌يه.

ته‌وبه‌ش له‌شه‌رعدا بريتييه له: وازهينان‌و ده ست هه‌لگرتن له گوناهـ له‌به‌ر خراپيىو زشتيى كاره كه‌و، هه‌روه‌ها په‌شيمان بوونه‌وه له زيايه‌ره‌ويى له گوناهه‌كه‌و،بريارگرتن له‌سه‌ر جاريكى‌تر نه‌گه‌رانه‌وه بو سه‌رىو، قه‌ره بووكردنه‌وه‌ى ئه‌و كارانه‌ى كه به گيرانه‌وه‌يان قه‌ره بوو ده كرينه‌وه،جا هه‌ركاتى ئه‌م چوارشته هاتنه دى،ئه‌وا مه‌‌رجه‌كانى ته‌وبه‌ش هاتوونه‌ته دى.

جا كاتى كه ده‌وترى: (تاب الى الله); واته (فلانى) يادى ئه‌وه‌ى كردوته‌وه كه په‌شيمانيى ده خوازىو پيويستيان به پاشگه‌زبوونه‌وه هه‌يه، وه‌ك:

(فتوبوا الى الله جميعاً، أفلا يتوبون الى الله وتاب الله عليه) واته ته‌وبه‌كه‌ى لى وه‌رگيراوه.

توبه كاريش: هه‌م به‌و كه‌سه ده‌وترى كه ته‌وبه‌كه ده كات‌و هه‌م به‌وكه‌سه‌ى ته‌وبه كه وه‌رده‌گريت.

واته: به‌نده‌ پى ده‌وترى (تائب الى الله) و به خواش ده‌وترى (تائب على عبده).

(ته‌وواب)يش:به به‌نده‌يه‌ك ده‌وترى كه زور ته‌وبه بكات‌و ته‌وبه‌ى زوربيت،ئه‌ويش به‌وه ى كه هه‌موو كاتى ده ست له گوناهه‌كان هه‌لبگرى يه‌ك له دواى يه‌ك، تا واى لى بيت هه‌موو گوناهه‌كانى ته‌رك كرد بيت، هه‌ندى جاريش وشه‌كه (التواب) بو خواش به كار ده بريت‌و واى پى ده‌وتريت له‌به‌ر فره يىو زورتوبه قبول كردنى خوا له به‌نده‌كانى خوى به شيوه‌يه‌كى به‌رده‌وام ماناى فه‌رمووده ى خوايش كه ده فه‌رمويت:

(ومن تاب وعمل صالحا فانه يتوب الى الله متابا)، به ماناى ته‌وبه‌ى ته‌واوه، كه بريتييه له كوكردنه‌وه‌ى نيوان ته‌ركى زشت‌و سوراخى جوان:

(عليه توكلت واليه متاب، انه هو التواب الرحيم)«پشتم له‌سه‌ر ئه‌و (خوا) به‌ستووه‌و گه‌رانه‌وه‌ش هه‌ر بو لاى ئه‌وه، كه بيگومان ئه‌و (خوايه) ته‌وبه‌ وه‌رگرى به‌رده‌وام‌و ميهره‌بان‌و دلوقانه».

كه‌وابوو ته‌وبه له زمانى عه‌ره‌بدا به ماناى عوزرخواستنه له‌سه‌ر كاروكرده‌وه ى زشت‌و ناشيرين، ئه‌ويش به داننان به كاره‌كه‌داو، به‌لين دان به ته‌رك كردنىو، نه‌گه‌رانه‌وه بو سه‌رى. كه ئه‌مه‌‌ش به‌رزترين پله ى عوزرخوازيىو دروست بوون‌و ريى راست له به‌رگرتن‌و گه‌ردن ئازادييه له‌وكاره ى كه كراوه.

هه‌روه‌ها ته‌وبه‌ش به پى ماناو واتا شه‌رعييه‌كه‌يشى بريتييه له:(گه‌رانه‌وه له سه‌رپيچيىو نافه‌رمانييه‌وه بو گويرايه‌ليىو فه‌رمانبه‌رداريى به مه‌‌به‌ستى نزيك بوونه‌وه ى ته‌واو له خواى گه‌وره).

ئه‌م گه‌رانه‌وه‌و گورانكارييه‌ش به‌سه‌ر هه‌ركرده‌وه‌و وته‌و هه‌لويستيكدا كه له مروف ده‌وه‌شيته‌وه‌و، ئه‌وه ى كه هه‌ليگرتووه له بيروراو هه‌ست‌و نه‌ست ده‌چه‌سپيت‌و ريك ديت.

هه‌وره‌ها ته‌وبه له رووى شيكردنه‌وه واقعييه‌كه‌يشه‌وه بريتييه له: گوران‌و گويزانه‌وه له ريبازى ژيان‌و سرووشتى ره‌فتاردا; چونكه ته‌وبه به‌رهه‌مى گورانيكى ده‌روونيىو بيريى ريشه‌يىو راديكالييه كه له ناخ‌و قولايى مروقدا روو ده دات.

ئه‌وجا قبول كردنى توبه‌ش له بارى راسته‌قينه‌و واقعى خويدا ته‌عبير له خوشه‌ويستى خوا ده كات به‌رامبه‌ر به‌نده كانىو، نيشانه‌ى كه‌مالى سيفه‌تى ليبوورده يىو ره حمه‌ تى خواى ته‌عالايه.هه روه‌ك ته‌عبيريشه له‌ ويستى خير خوازانه ى خواى گه‌وره‌و،به‌رده‌واميه‌تى ليشاوى لوتف‌وره حمه‌‌ت‌و خيرو بالدادان‌و داپوشينى ره‌وتى مروف;تا تيهه‌لكيشى ره‌وتى خيرو چاكيه‌تى ببيت به‌و جوره ى كه يه‌‌كه‌م جار له ده ستى په‌روه ردگارو كردگاره‌كه‌يه‌وه وه دى هاتووه، دوور له‌چه‌وتره‌ويىو لادان‌و ويلىو سه‌رگه‌ردانى له كويره ريگاكانى شه‌رو به‌دبه‌ختىو له‌به‌رگرتنى ريگاى لارو چه‌وت.

بيگومان ته‌وبه له بوونى ره‌وايه تى خوىو، قبول كردنى ئه‌و شوينه‌وارانه‌ى نه‌قش ده‌به‌ستن له‌سه‌رى; مه‌‌زنىو گه‌وره‌يى تواناو ده سه‌لاتى خوامان بو ده ر ده خات‌و، نيشانده‌رى ده سه‌لاتى ئه‌وه له هه‌لسوراندنى كاروبارى بوونه‌وه ره‌و له‌و شوينه‌واره كرده‌وه ييانه‌ى كه بوون به‌رهه‌ميان دينيت، هه‌روه‌ك نيشانه يه‌كيشه له‌سه‌ر توانايىو ده سه‌لاتى خوا به‌سه‌ر سرينه‌وه‌و نه‌هيشتنى له نيو چوارچيوه ى هاوده نگيه‌تى بوونه‌وه ريىو سيسته‌مداريه تى بوونيه تى بى ئه‌وه ى بچووكترين شيوان رووبدات له نيوان بارته‌قاو هاوسه‌نگيه تى كرده‌وه‌كه‌و ئه‌و ئاكام‌و ئه‌نجامه‌‌ى به دواى خويدا ده يهينيت.

خواى گه‌وره ـ به حيكمه‌‌تى خوى ـ زاتى مروقايه‌تى كردوته بنه‌ماى كردارى مروقايه تى.. سه‌ره‌تا كردار له بوچوونه‌وه ده‌ست پى ده كات‌و پاشان مه‌‌يل‌و حه‌زى ده‌روونى به‌ره‌و كردنى ئه‌و كاره‌ى كه مه‌‌به‌سته بكريت په‌يدا ده‌بيت، پاش ئه‌مه‌ هه‌لبژاردن‌و برياردانى ديته گورى له‌سه‌ر ئه‌نجامدان‌و جيبه‌جى كردنى وه‌ك پيشه‌كييه‌ك بوهاتنه‌كايه‌و ريكخستنى له زنجيره‌ى هوكان‌و ئه‌نجامه‌ گشتييه‌كانى بوونه‌وه‌ردا.

به‌م پييه مروف به رده‌وام ئاكام‌و ئه‌نجامه‌‌كانى كردارى له‌سه‌رشان ده مينيته‌وه، به‌وه ى كه هه‌ميشه په‌يوه نديه‌كى بيريىو ده‌روونيىو ره نج‌و ته‌لاشيكى جه‌سته‌يى وا به‌ نمايان‌و به‌رجه‌سته كردن‌و ده‌رهينانى ماهييه‌ت‌و جه‌وهه‌رى كاره‌كه‌وه بو نواندنى له جيهانى بوون‌و ديتندا، كه به‌م هويه‌وه رايه‌ل‌و په‌يوه‌نديى نيوان كردارو مروقه كارگيره كه ده مينيته‌وه،چونكه كردار داراى شه‌قليكى موركارييه له‌سه‌ر ده‌روون‌و به‌ديهينانيكى نادرووستى مه‌‌وزووعيى ئه‌وتو كه له‌ويستى خيرو ئيراده‌ى چاكه به‌ده‌ره.. وه‌ك دريژبوونه‌وه‌يه‌كى زات‌و ئيراده‌و خواستى فاعيلى كاره كه; له‌به‌رئه‌مه‌ هيچ كه‌سى مافى ئه‌وه‌ى نييه ته‌وبه‌ى توبه كار قبول بكات، ته‌وبه‌يه‌ك كه خوى به ماناى هه‌لوه شاندنه‌وه ى شوينه‌وارى كاره‌كه‌و ئاسووده بوونه له‌به‌رپرسياريه‌تى پاش روودانه كه; جگه له‌و كه‌سه‌ى كه بوونه‌وه ره‌كانى درووست كردووه‌و ريكى خستوون‌و كوكى كردوون، هه‌روه‌ها ئه‌و كه‌سه‌ى كه ده توانيت به‌ويست‌و خواستى خوى ده ستكاريىو ئالوگورى پى بكات‌و ملى پى شورو كه‌چ بكات‌و، هه‌رچى بويت بيسريته‌وه‌و نابووتى بكات‌و هه‌رچيشى بويت به‌رقه‌رارى بكات، خواى گه‌وره ده فه‌رمويت:

(إنما أمرهِ إذا أراد شيئاً أن يقول لهُ كُنْ فيكون).(يس/82)

«كارو فه‌رمانى خوداوه‌ند وايه ئه‌گه‌ر شتيكى بويت هه‌ر به‌وه‌نده‌ى پيى بلى ببه (يه‌كسه‌رو ده سبه‌جى) ده‌بيت».

هه‌روه‌ها ده فه‌رمويت: (إن الله يفعل مايريد).(الحج/14)

«خوداوه‌ند هه‌رچى بويت ده يكات».

ته‌وبه‌ش له‌لايه‌ن خواوه له‌سه‌ر به‌نده‌كانى بريتييه له: قبول كردنو وه رگرتنى عوزر له مروفو به نده ى خوىو، سرينه‌وه‌و نه‌هيشتنى ئه‌و ئاكام‌و ئه‌نجامانه‌ى كه كه‌وتوونه‌ته سه‌ر مروف له رووى وجودو بوون‌و جه‌زاو سزاوه; خواى گه‌وره ده فه‌رمويت:

(إنَّ الحَسَناتِ يُذهبنَ السّيئاتِ ذلكَ ذكرى للذَّاكرينَ)(هود/114)

«كارى چاكه‌و كارى خاس كارى به دو كارى خراپه ده سريته‌وه، ئه‌مه‌‌ش ياديكه بو ئه‌و كه‌سانه‌ى ياد ده‌كه‌نه‌وه».

خواى گه‌وره له‌سه‌رجه‌م‌و تيكراى سيسته‌مى ده‌روون‌و ره فتاردا واى ئيراده كردووه كه‌ويستى خيرو دريژبوونه‌وه‌ى ره‌فتارى دلخوازانه ده سه‌لاتدار بن له جيهانى بوونى كرداردا به‌سه‌ر نابووت كردن‌و نه‌هيشتنى ئه‌وه‌ى كه رووى داوه له ئيراده‌و ويستى شه‌رو خراپه‌و نمايان بوونى له جيهانى ده‌ره‌وه‌دا پاش ئه‌وه‌ى كه خوى ئه‌مه‌‌ى خواستووه.

جا ئه‌گه‌ر خواى گه‌وره به لوتف‌و ره‌حمه‌ تى خوى ته‌وبه‌ى دانه نابا، ئه‌وا به هيچ جورى به حوكمى لوژيكى پيكهاتوويه‌تى بوون ته‌وبه‌و په‌شيمانيى بوونى نه‌ده بوو، ئه‌و كاته‌ش هه‌لگرتنى بارى ئاكام‌و ئه‌نجامى كردار له‌لايه‌ن مروقه‌وه جور ده‌بوو له‌گه‌ل مه‌‌رجه‌كانى دادگه‌رييدا هه‌تاكو له‌گه‌ل په‌شيمان بوونه‌وه‌ى مروف‌و گه‌رانه‌وه‌و توبه كردنيشيدا.

له‌به‌رئه‌وه‌ى كارو كرده‌وه‌كه له مروقه‌وه رووى داوه‌و، بيگومان هه‌ر ده‌شبيت ئاكام‌و ئه‌نجاميشى بكه‌ويته سه‌ر، چونكه له جيهانى درووست بوونداو له شيوه‌ى پيكهاتنى ئه‌م جيهانه‌دا ريگه يه‌ك نييه بو سرينه‌وه‌و له نيوچوواندن‌و خو قوتاركردن; ئه‌مه‌‌ش له‌به‌رئه‌وه‌ى كاره كان روويان داوه‌و، وه‌ك بوون‌و وجوديك هاتوونه‌ته‌كايه‌وه‌و بوونه‌وه رو گه‌ردوون گرتوونيه‌تيه خوىو خستوونيه‌تيه سه‌ر تومارى به‌ديهاتووه‌كانى، دواى ئه‌وه ى كه‌به‌ر له به‌ديهاتنيان له قوناغى بوون‌و نه‌بووندا بوون‌و له‌ويژدانى مروقدا داپوشرابوون‌و كونج‌و گوشه‌يان گرتبوو له هه‌ندى لايه‌ن‌و بوارى‌دا.

داخو چى جوانترو شيرين تر بيت له دوعاكه‌ى ئيمام سه‌جاد(س) «ئيمام عه‌لى كورى ئيمام حسيـن» كاتى كه لايه‌نه‌كانى ئه‌م بيره رووناك ده كاته‌وه‌و، پتر روونى ده كاته‌وه‌و، به‌وته‌و ده‌ربرينه‌كانى سه‌رو سامانيكى گه‌وره‌و مه‌‌زنى پى ده‌به‌خشيت‌و، ده فه‌رمويت:(لا، ينكر ياالهي عدلكَ ان عاقبته، ولايستعظم عفوكَ ان عفوت عنه ورحمته).

«ئه‌ى خوداوه‌ند گه‌ر سزات‌دا سزاكه‌ت دژى دادگه‌رييت نييه‌و، گه‌ر به‌خشيت‌و ليى بورايت‌و ره‌حمتت پى كرد هيچ له به‌خشين‌و ليبوورده‌يى تو گه‌وره ناكات».

هه‌روه‌ها (سلاوى خواى لى بيت) ده فه‌رمويت:

(..ما استوجبت بذلك محو سيئة واحدة من سيئاتي، وان كنت تغفر لي حين استوجب مغفرتك وتعفو عني حين استحقُ عفوك، فان ذلكَ غير واجب لي باستحقاق، ولا أنا أهل له باستيجاب، اذ كان جزائي منك في أول ماعصيتك النار، فأن تعذبني فأنت غير ظالم لي).

«..ئه من به‌م كاره شايسته‌ى سرينه‌وه‌ى ته‌نيا يه‌ك خراپه له خراپه‌كانم نيم، ئه‌گه‌رچى تو من ده به‌خشيت كاتى كه داواى شايسته يى ليبوردنت ده كه‌م‌و ده‌مبوريت كاتى كه پيويستيم به به‌خشين‌و ليخوشبوونت هه‌يه، كه ئه‌وه‌ش بو من پيويست نييه له‌و رووه‌وه كه حه‌قى خوم بيت‌و پى شايست بم‌و،نه‌منيش شايانى ئه‌وه‌م وه‌لامم بدريته‌وه، چونكه جه‌زاو سزاى من له يه‌كه‌مين سه‌رپيچى كردنتدا دوزه‌خه‌و، ئه‌گه‌ر ئه‌شكه‌نجه‌يشم بده‌يت ئه تو جه‌ورو زولمت ده رحه‌ق نه‌كردووم‌و سته‌مگه‌رنيت به‌رامبه رم..»

ئه‌مه‌‌ش راستيىو حه‌قيقه‌تيكه كه ليكولينه‌وه‌و تويژينه‌وه زانستييه‌كانى ئه‌مرو پى گه‌يشتوون‌و، سه‌لماندوويانه هه‌ر كارو كرده‌وه‌يه‌ك كه له‌م بوونه‌وه رو گه‌ردوونه دا ده كريت، چ له‌لايه‌ن مروقه‌وه‌و چ له‌لايه‌ن هه‌ر شتيكى ديكه‌وه، له‌رزاندنه‌وه‌و شه‌پوليكى جوولان‌و بزوينه‌رانه درووست ده‌كات‌و، ئيدى هه‌تا ئه‌م بوونه‌وه‌ره مابيت هه‌روا ده‌مينيته‌وه‌و ديت‌و ده‌چيت تيايدا، چونكه ئه‌م گه‌ردوونه وينه‌ى ده‌زگايه‌كى توماركردنه‌و هه‌رچى تيايدا رووبدات له كارو له كردارو جووله‌و بزه‌وت هه‌موو وه‌ك خويان ده پاريزىو هه‌ليده گريت.

قورئانى پيروزيش ئه‌م حه‌قيقه‌ت‌و‌ راستييه‌ى كه په‌يوه‌ندى به بوونى گه‌دروونى كرده‌وه‌وه هه‌يه تومار كردووه‌و ده‌فه‌‌رمويت:

(وَوضِعَ الكتابُ فَترى المُجرمين مُشفقينَ مِمّا فيه ويقولونَ ياوَيلَتنا مال هذا الكتابِ لايُغادِرُ صغيرةً ولاكبيرةً الا أحصاها، وَوَجدوا ماعَمِلوا حاضراً ولايَظلمُ رَبُّكَ أحدا).(الكهف/49)

«له‌و روژه‌دا كه نامه‌‌ى ئه‌عمالى چاك‌و خراپ ده‌دريت به ده ست خه‌لكه‌وه، ده بينى تاوانكاران بيمدارو هه‌راسانن له‌وه ى له نامه‌‌ى كاره‌كانياندايه‌و توقيون له‌وه‌و ده لين; واى به حالمان ئه‌مه‌ چ ناميلكه‌يه‌كه كه كارى گه‌وره‌و بچووكى ئيمه‌‌ى به ئه‌ندازه‌ى تاله موويه‌ك نه‌هيشتووه گه‌ر هه‌مووى نه‌ژماردبيت، كه له‌و ناميلكه‌يه‌دا ده‌بينن هه‌رچييان كردووه هه‌مووى تيادايه‌و خراوه‌ته به چاويان‌و بيگومان (جه‌زايان وه ده‌گرنه‌وه) خوداوه‌ند زولم‌و سته‌م له هيچ كه‌سى ناكات».

هه‌روه‌ها ده فه‌رمويت:

(يومَ يبعثُهمُ اللهُ جميعا فَيُنبِّئُهم بما عملوا أحصاهُ اللهُ ونَسُوهُ واللهُ على كلِّ شيء شهيد).(المجادلة/6)

«ئه‌و روژه (بينه ياد) كه خوداوه ند هه موو زيندوو ده كاته‌وه‌و ئاگاداريان ده كاته‌وه له ئاكامى ئه‌و شتانه ى كه كردوويانه‌و خوداوه ند به ژماره تومارى كردوونو ئه‌وان فه‌راموشيان كردووه، كه بيگومان خوداوه ند به هه موو شتيك ئاگاو ئاگاداره».

هه روه‌ك ده فه رمويت:

(إنَّا نحنُ نحي المَوتى ونكتُبُ ماقدَّموا وآثارهُم وكلَّ شيء أحصيناهُِ في إمام مُبين).(يس/12)

«ئيمه‌ خومان دووباره مردووان زيندوو ده كه ينه‌وه‌و، له كارنامه‌ كانياندا كردارى رابووردويان‌و شوينه‌وارو ئاكامى كرده‌وه كانيشيان هه موو تيادا تومار ده كه ين‌و هه موو شتيكمان ژماردووه له له‌وحول مه‌‌حفوزدا به روونيى».

ديسان له‌م باره يه‌وه ده فه رمويت:

(هذا كتابُنا ينطِقُ عليكم بالحق انا كُنَّا نستنسخُ ماكنتُمْ تَعمَلُون).(الجاثية/29)

«ئه‌م ناميلكه توماركراوه ى ئيمه‌ يه له ئيوه ده دويت به راستيىو به حه قيقه‌ت، چونكه ئيمه‌ هه رچيتان له دونيادا كردووه كوپيمان ده كرد».

ئيدى له به ر ئه مه‌ مروف شايان‌و شايسته ى ته‌وبه نييه‌و ته‌وبه مافى ئه‌و نييه‌و، له سه ر خوايش پيويست نييه ته‌وبه قبول بكات، چونكه ئه سل له جيهانى وجوددا خوگونجان‌و رويشتنه له سه ر ريبازى ره‌وت‌و ده ستگرتنه به ياساكانى ئه‌وه‌وه، به‌لام لادان‌و ته ريك بوون‌و له به رگرتنى ريگاى لارو چه‌وت به ره‌و شتيك ده روات كه درووست دژو پيچه‌وانه ى ئه‌م ويست‌و ئيراده يه يه‌و، چه شنى بوونيكى لاده رو ته ريكى پى ديتو به سه رگه ردانيى ده مينيته‌وه‌و شايه تى ده دات له سه ر كاركه رو فاعيله كه ى، به‌م پييه هيچى له سه ر خوا ئه‌رك‌و پيويست نييه پاش ناردنى پيغه مبه رانو ئاگاداريىو روونكردنه‌وه‌و روشن كردنه‌وه، كه وه ها هه له يه كى مروف تيابه ريت، ياخود شوينه‌وار و جه زاو سزاى هه له كه ى نه‌هيلىو له سه رى لابه ريت.

به‌لام لوتف‌و مه‌‌رحه مه‌ تى خواى گه‌وره واى ويستووه كه فه زل‌و چاكه بنوينى ده رحه‌ق به به نده كانىو، ئاكام‌و ئه نجامى كرده‌وه كانيان له سه ر لابه رىو،له ليست‌و تومارى وجوددا نه يهيليت‌و بيكوژينيته‌وه،جا ده بينى به فه رمووده ى حه‌ق‌و پر له ميهروبه زه يى خوى ده ياندوينىو ده فه رمويت:

(قُلْ ياعبادي الذينَ أسْرَفوا على أنفُسِهمْ لاتَقنطوا منْ رَحمةِ اللهِ إنَّ اللهَ يغفرُ الذُنُوبَ جميعاً إنهُ هوَ الغَفور الرَحيم).(الزمر/53)

«ـ ئه ى پيغه مبه رى ره حمه‌‌ت ـ تو بلى به‌و به ندانه‌م كه (له رووى ياخيتييه‌وه) زياده ره‌ويى يان له سه ر خويان كردووه، (بلى) هه رگيز له ره حمه‌ تى خوا نائوميد مه‌ بن، كه بيگومان خوداوه ند (ئه گه ر ته‌وبه بكه‌ن) له هه موو گوناهيك ده بوريت‌و ته‌واويان ده به خشيت، چونكه ئه‌و خوايه خوايه كى ليبورده‌و ميهره بانه».

هه روه ها چه ند وردو به جى يه روونكردنه‌وه ى ئه‌م راستييه له لايه‌ن ئيمام جه عفه رى سادقه‌وه(س) كاتى كه ده فه رمويت:(اذا تاب العبد توبة نصوحا أحبه الله فستر عليه)،واته: «ئه گه ر عه بدو به نده ته‌وبه يه كى پاك بكات (توبه يه‌ك كه ئيدى نه گه ريته‌وه سه ر گوناهـو تاوان) خواى گه‌وره ئه‌و كه‌سه‌ى خوش ده‌وىو گوناهو تاوانه كه يشى بو ده پوشيت»، ئه‌وجا لييان پرسى; ده ى چون بوى ده پوشيت؟ فه رمووى:(ينسي ملكيه ماكانا يكتبان عليه، ويوحي الى جوارحه، والى بقاع الارض أن اكتمي عليه ذنوبه، فيلقى الله عزوجل حين يلقاه، وليس شي يشهد عليه بشي من الذنوب).واته:

«ئه‌و دوو فريشته يه ى كه شتيان له سه ر به نده كه نووسيوه خوا ئه‌و گوناهه يان له بير ده باته‌وه‌و، پاشان به ئه ندامه‌ كانى له شىو، به درزو قليشه كانى زه‌ويش ده‌وتريت كه گوناهه كانى بو بپوشن، جا وه ختى به خواى گه‌وره ده گاتو چاوى به‌و ده كه‌ويت‌و ده چيته حوزورى هيچ شتيك نييه كه شايه تى له سه ر گوناهه كانى بدات».

له‌م فه رمووده يه ى ئيمام جه عفه رو له‌ودوو ئايه ته ى پيشوودا ته ئكيدو جه ختيك هه يه له سه ربوونى په يوه نديه‌ك،په يوه نديى كردارى مروقايه تيىو په يوه نديى بوونى به گه ردوون‌و به جيهانى ده‌وروبه رييه‌وه په يوه ندييه كى ته كوينى پاش په يدابوونى كرداره كه، ويراى په يوه نديى عه قليىو ده روونيى به نيسبه‌ت كاركه رو فاعيلى كاره كه‌وه.

فه رمووده كه ى ئيمام جه عفه ر به فريشته ته عبيرى له‌و هيزه كردووه كه ئه‌م شوينه‌واره تومار ده كات‌و ده يپاريزيت. هه روه‌ك دووپاتى ئه‌وه شى كردووه كه ئورگانيزمى مروف له‌و رووه‌وه كه بوونيكى سرووشتييه‌وه، درزو قليشى زه‌وى له‌و رووه‌وه كه بوعديكى جيگه يى يه بو نمايانو به رجه سته بوونى كردار له سه رى، هه موو ئه مانه به جووله‌و بزه‌وت‌و كردار شوينه‌واريان ده كه‌ويته سه رو، ئه‌وجا بزه‌وت‌و كرداره كه تومار ده كه‌ن‌و وه‌ك پاشماوه يه كى موركراو ده يگرنه خويان.

به‌لام به ته‌وبه كردن عه بدو به نده لاى خواى خوى گه ردنى له‌وگوناهو تاوانانه ى كه كردوونى پاك ده بيته‌وه، چونكه خواى گه‌وره له پاش له‌ق كردنى ريشه ده روونىو عه قلييه كه ى له‌لايه‌ن مروقه‌وه‌و،ده ست كيشانه‌وه ى له كرده ى خوى شوينه‌وارى كرداره كه به جارى ده سريته‌وه‌و، ئه‌وده‌م كرداره كه به حوكمى ويستيكى به ده سه‌لاتى خودايى به سه ر سيسته مه‌ كانى گه ردوون‌و ياساى كاركردنيدا له سه ر تابلووليستى وجود پاك ده بيته‌وه‌و، شوينه‌واره كه ى كوير ده بيته‌وه‌و نامينيت، كه ئيدى مروف له ئاكام‌و عاقيبه ته كانى به رپرس نابيت‌و، له روژيكدا كه گه ردوون لاپه ره‌وليستى شوينه‌واره كان‌و تومارگاى كارو چالاكييه كانى مروقايه تى ده رده هاويژى كه چه شنى شوينه‌وارو رووداوه گه لى بوونه‌وه ريى له تويى خويدا حه شارى داون، له‌و روژه دا كاروكردارو ئه‌و شوينه‌وارانه ى ته‌وبه يان له سه ركراوه له سه ر ليستى وجودو پاراستن بزر ده بن، سه ره راى به‌وجودهاتن‌و له دايك بوونيشيان، كاتى كه له دواترين قوناغداو له كوتايى گيمدا شوينه‌وارو كرداره كانى مروقايه تى له‌لايه‌ن گه ردوونه‌وه چه‌شنى چه ند حه قيقه تيكى سرووشتييه تى مروقايه تى به‌و جوره ى كه روويان داوه جاريكى دى ده هاويژريته ده رى وه‌ك خواى گه‌وره ده فه‌رمويت:

(وإذا الصحفُ نُشِرَتْ).(التكوير/.1)

«كاتى كه كارنامه‌‌و نامه‌ ى ئه عماله كان په خش كرايه‌وه».

(وأمَّا منْ أوتيَ كتابهُ بِشمالهِ فَيقولُ ياليتَني لمْ اُوتَ كِتابيَه).(الحاقة/25)

«جا ئه‌و كه سه ى كه نامه‌ ى عه مه‌ لى ده دريته ده ستى چه پى (به‌وپه رى خه‌م‌و شه‌رمه‌ زارييه‌وه) ده ليت، بريا كارنامه‌ ى خوميان پى نه دامايه‌و نه ياندايه ته ده ستم».

(إقرأ كتابَكَ كفى بنفْسكَ اليوْمَ عليْكَ حسيبا).(الاسراء/14)

«ـ پى ده‌وتريت ـ ئاده ى خوت كارنامه‌ كه ى خوت بخوينه ره‌وه(و بروانه تا بزانيت له دونيادا چيت كردووه)، كه تو خوت ئه مروكه بو به رپرسياركردنى خوت حوكم بده‌و هه‌ر خوت بو خوت سبه سى».